Archief Karmelkunst

Terug naar: Karmelkunst

In deze veertigdagentijd staan we stil bij een bijzonder reliëf van de kruisweg van Jezus. Het bijzondere van deze kruisweg is dat het niet om losse werken gaat, maar om één lang reliëf waarbij de ene scene naadloos overgaat in de andere.

Het beeld
We kijken naar een reliëf van gegoten brons, van 132 centimeter breedte en 31 centimeter hoogte. Het relief lijkt op het eerste oog te bestaan uit negen scenes. Laten we er van rechts naar links rustig naar kijken:
De eerste scene, uiterst rechts, toont twee slanke handen, met de vingers gestrekt naar beneden, en daaronder een haan. De haan staat op de grond, met de staart omhoog, met de kop in de nek en de bek geopend: een kraaiende haan. Als we de blikrichting van de haan volgen, zien we een slangenkop. Een slang lijkt te kronkelen om een balk. De haan kraait naar de slang. We zien dus een slang, een haan en handen. Het lijkt of God de haan zojuist op de grond heeft neergezet, en langzaam zijn handen terugtrekt. Het is een wonderlijke eerste scene, waarbij in drie symbolen (Gods handen, de haan en de slang), de ruimte van de kruisweg geopend wordt.  

Als we de blikrichting van de haan verder volgen, komen we bij het hoofd van Jezus uit in de tweede scene. Jezus staat recht overeind met de doornenkroon op zijn hoofd. Voor zich de lange balk van het kruis en op zijn rechter schouder de kruisbalk. Hij houdt het kruis bijna teder vast, terwijl hij met zijn gezicht omhoog gericht is. Hier is duidelijk de statie afgebeeld ‘Jezus neemt het kruis op’. Het is niet goed te zien of Jezus zijn ogen gesloten heeft, of dat hij stiekem over de volgende staties heen de weg overziet die hij moet gaan. In elk geval zien we hem hier stil staan; voelend, horend, bewust staande.
Als we iets naar links kijken, lijkt het wel of Jezus meteen al gestruikeld is. Hij is voorovergevallen. Met de ene hand steunt hij op de grond, met de andere hand houdt hij het kruis vast. Hij moet overeind komen met het gewicht van het kruis bovenop zich. Hij is gevallen en kijkt op: daar staat zijn moeder voor hem. Haar hoofd bedekkend, lijkt ze een rouwende. Ze kijkt naar haar zoon en met twee handen wil zij zijn gezicht even vasthouden, hem nabij zijn en kracht geven. Met grote open ogen kijkt hij naar haar op. Hij lijkt echt blij haar te zien.

 

In de volgende scene blijkt er veel gebeurd. De opgetogen uitdrukking op het gezicht van Jezus toen hij zijn moeder zag ligt ver achter hem. Zijn oogleden hangen naar beneden, zijn mond is open gezakt, zijn armen hangen slap omlaag. Hij zakt in elkaar. Simon houdt hem met zijn rechterhand nog overeind terwijl hij met zijn linkerhand de kruisbalk op zijn nek draagt. Veronica heeft zojuist met een doek zijn gezicht gedept. De afdruk van zijn gelaat staat in de doek gekerfd. Terwijl Veronica zich met Jezus bezig houdt, staart Simon ons als kijker aan. Hij doet een beroep op ons om, met hem, Jezus te ondersteunen bij het dragen van het kruis en het gaan van de weg.
In de vijfde scene zien we Jezus op de grond liggen, met het zware kruis over hem heen. Hij kijkt naar ons op. Om hem heen staan de vrouwen van Jeruzalem. Ze drukken met een licht gebogen hoofd hun linkerhand op het hart. Ze zijn met hem begaan. Ze laten zien wat Maria deed: ‘Ze bewaarde en overwoog alles in haar hart’ (Lc 2:19).

 
In de volgende scene zien we het kruis op de grond liggen. Jezus staat erachter. Hij wordt ontkleed. Het lijkt wel of hij zichzelf ontkleedt. Rechts van hem zien we de dobbelstenen rollen.
En dan komen we bij Jezus aan het kruis. Het kruis is opgericht en torent boven alle scenes uit. Onderaan het kruis een moker en grote spijkers. Jezus hangt aan het kruis. Zijn hoofd hangt slap omlaag. Zijn nek lijkt wel geknakt. Daar hangt Hij. Gestorven aan het kruis. Wat opvalt is de holte in de maagstreek, vlak boven zijn lendedoek. Zijn lichaam lijkt al leeg, ontzield.
Als we links van het kruis kijken zien we Maria zitten met het dode, stijve lichaam van haar zoon op haar schoot. Tranen lijken over haar wang te lopen. Ze houdt haar handen stevig gevouwen tegen zich aan: biddend, smekend. Het dode, stijve lichaam heeft de ogen naar beneden gericht: als kijkt hij recht in de onderwereld. Links op deze scene zien we een trap. Het kan de ladder zijn waarmee het lichaam van het kruis gehaald is, maar het lijkt wel een ladder die recht de lucht in gaat: zoals de ladder in Jacobs droom in Betel, waarlangs hij Gods engelen zag afdalen en omhoog gaan (Gen 28:12).
En dan komen we bij de prachtige laatste scene: Jezus liggend in het graf, en een hand die hem daar uit optilt. Zoals de eerste scene begon met twee handen die de haan op aarde hebben gezet, wordt in de laatste scene het dode lichaam van Jezus uit het graf opgenomen.  


 

Achtergrond
De kruisweg is gemaakt door de Duitse kunstenaar Jozef Krautwald (1914-2003). Waarschijnlijk is deze kruisweg gemaakt als een concept. Voor de Heilig Blutkirche in Dinslaken (Dld) maakte hij namelijk een grote versie van deze kruisweg in steen. Deze stenen kruisweg bestaat uit twee delen: de scene met de haan vormt het eerste deel, het tweede deel omvat de andere scenes. Van de kleinere conceptversie van deze kruisweg heeft Krautwald enkele bronzen exemplaren gegoten waarvan dit dus een afbeelding is.

Een kijkervaring
Toen ik het relief voor het eerst zag werd ik meteen getroffen door de bijzondere iconografie. Vooral de eerste en laatste scene treffen me door de grote handen vanuit de hoogte, Gods handen, die het begin en het einde van de kruisweg aangeven. Hij die schept, geeft, toevertrouwt en die tot zich neemt. Prachtig ook hoe de haan niet een symbool is op de achtergrond, maar als centrale figuur op de voorgrond wordt neergezet: de haan die kraait naar de slang. Het raakt me als beeld van hoe God krachten inzet tegen onrecht, de stem verheft tegen valsheid, waardigheid inzet tegen slinksheid.
In het kijken naar de verschillende scenes tussen begin en einde in, voel ik dat er een beroep op me wordt gedaan. Twee scenes springen er voor mij uit. Allereerst de scene met Simon, waar ik het appèl voel om net als Simon te doen wat ik kan om me in te zetten aan Zijn zijde. Ten tweede doet de ontmoeting met de moeder, die afgebeeld is als een gewone vrouw, een beroep op me. Ik voel hierin het appèl om in de mens die gebukt gaat onder zware lasten mijn naaste te zien, en deze mens tegemoet te treden.
Deze prachtige kruisweg – uit één stuk – toont de weg van de mens, van schepping tot voltooiing. Dat wij mogen beseffen in Zijn hand te leven.

Anne-Marie Bos

Deze site maakt gebruik van cookies. Wilt u meer weten? Bekijk ons cookiebeleid

Op deze pagina vind je meer informatie over wat cookies precies zijn, welke cookies op deze site worden gebruikt en hoe je invloed op cookies kunt uitoefenen.

Wat zijn cookies?

Een cookie is een stukje tekst dat door een webserver aan een bezoekende browser wordt gegeven, in de hoop en verwachting dat de browser dat bij een vervolgbezoek teruggeeft.

De cookie is een aanvulling op de HTTP-specificatie. Het HyperText Transfer Protocol wordt door iedereen gebruikt die een website bezoekt: het regelt de communicatie tussen een webserver en een browser. Het is echter niet ontworpen om opeenvolgende paginabezoeken als één geheelte zien. Daardoor is het niet zonder meer mogelijk om gegevens of instellingen bij een vervolgbezoek weer terug te halen.

Om dat toch mogelijk te maken zijn in 1997 de cookie en de set-cookie-headers voor HTTP geïntroduceerd. Deze specificatie is voor het laatst in April 2011 bijgewerkt en gaat momenteel door het leven als RFC 6265 HTTP State Management Mechanism.

Hoe werken cookies?

In tegenstelling tot wat politici nog wel eens beweren, zijn cookies zelf geen programmaatjes en ook geen bestanden, en wordt er technisch gezien niets door de webserver op de computer van de bezoeker opgeslagen. Dat laatste kan de browser volledig zelf beslissen. Uiteindelijk worden cookies vaak wel opgeslagen als een bestand, maar een webserver kan een browser niet dwingen om cookies daadwerkelijk op te slaan of bij een later bezoek terug te geven.

Een cookie is altijd aan een specifiek domein of subdomein gebonden. Voorbeelden van een domein en een subdomein zijn respectievelijk karmel.nl en gathering.karmel.nl.

Cookies worden dus alleen naar hetzelfde domein teruggestuurd, als waar ze vandaan komen. Je weet daardoor zeker dat alleen de servers van karmel.nl de cookies ontvangen die eerder via karmel.nl werden verkregen.

Een belangrijk punt van cookies is dat ze bij elk http-request kunnen worden ontvangen en dat alle bekende, relevante cookies bij elk request worden meegestuurd. Dat geldt dus ook voor de requests waarmee afbeeldingen, javascript- en css-bestanden voor een webpagina worden opgevraagd. Uiteraard wordt ook dan de domeincontrole toegepast.

First-party cookies

Cookies die je voor hetzelfde domein krijgt als dat je bezoekt, worden first-party cookies genoemd. Bij het bekijken van deze pagina zijn de cookies van karmel.nl dus first-party cookies.

Third-party cookies

Het is ook mogelijk dat een website elementen van derde partijen bevat. Bekende voorbeelden zijn embedded video's, advertenties en social-mediaknoppen. Als met deze elementen vanaf hun eigen servers cookies worden meegestuurd, worden dat third-party cookies genoemd. Het is daardoor mogelijk dat je bij een bezoek aan karmel.nl third-party cookies voor Facebook.com, Youtube.com en andere websites van derden krijgt.

Door de werking van HTTP en de beveiliging rond cookies is het voor de betreffende first party - in ons voorbeeld dus karmel.nl - niet mogelijk om op het meesturen van third-party cookies invloed uit te oefenen.

Wat voor andere opslag is er voor websites?

Naast cookies zijn er sinds 1997 nog meer mogelijkheden van opslag bij de browser ontstaan. Aangezien karmel.nl hier nauwelijks gebruik van maakt, worden ze alleen even kort aangestipt.

Flash-applicaties hebben een eigen vorm van cookies, vergelijkbaar met die voor HTTP. Behalve voor gebruikersvoorkeuren in de video-player doet karmel.nl verder niets met dit soort cookies.

Html5 local storage is een recente ontwikkeling. Webapplicaties kunnen hier gebruik van maken om - in vergelijking met cookies - vrij grote hoeveelheden data op te slaan. Vanwege de beperkte ondersteuning in browsers maakt karmel.nl hier maar zeer beperkt gebruik van.

Waar worden cookies op karmel.nl voor gebruikt?

Met cookies is het mogelijk om bij vervolgbezoeken informatie uit eerdere bezoeken terug te halen. Dit wordt in de praktijk onder meer gebruikt om bij te houden dat je bent ingelogd, dat je bepaalde instellingen hebt gemaakt en dat je bepaalde site-elementen eerder hebt gezien. Cookies die het functioneren van de site aan jouw wensen aanpassen, heten functionele cookies.

Daarnaast kunnen cookies ook gebruikt worden de site te laten weten dat een bezoeker eerder is langsgeweest. Met dergelijke informatie kunnen statistieken over het gebruik van de website worden verzameld. Een bekend voorbeeld is Google Analytics. Hierbij wordt alleen met geanonimiseerde statistische informatie gewerkt die door ons wordt gebruikt om de werking van de site te analyseren en verbeteren.

Informatie over je bezoekgedrag kan ook gebruikt worden om advertenties op je interesses af te stemmen. karmel.nl gebruikt daarvoor alleen geanonimiseerde informatie over pagina's die je eerder op karmel.nl hebt bezocht.

De bezoekersprofielen die met behulp van cookies worden opgesteld, zullen nooit met derden worden gedeeld en worden alleen gebruikt om de kwaliteit en de relevantie van karmel.nl te verbeteren.

Welke cookies plaatst karmel.nl?

Hieronder vind je een overzicht van de first-party cookies die karmel.nl plaatst of laat plaatsen.

Niet-functionele cookies
CookienaamDoel
__utma, __utmb, __utmc en andere __utm-cookies

Cookies die Google Analytics gebruikt voor het bijhouden van bezoekersstatistieken.

wt3_eid, wt3_sid

Cookies die Webtrekk gebruikt voor het bijhouden van bezoekersstatistieken.

Welke cookies kunnen anderen plaatsen bij een bezoek aan karmel.nl?

karmel.nl is een grote community. Gebruikers kunnen onder meer reacties onder artikelen en op het forum plaatsen, productbeoordelingen schrijven, aan- en verkoopadvertenties plaatsen en blogs openen.

Bij ieder van die activiteiten kunnen gebruikers desgewenst afbeeldingen en video's van derden opnemen. Voor ieder van die afbeeldingen en video's kunnen 3rd-party cookies geplaatst worden, buiten het medeweten en de medewerking van karmel.nl om. Daarnaast plaatst ook karmel.nl regelmatig content van derden.

Omdat er erg veel partijen in deze wereld samenwerken, is het niet mogelijk om een volledige lijst van mogelijke domeinen te geven, maar hieronder sommen we op van welke aanbieders je eventueel een cookie zou kunnen ontvangen.

Aanbieder / UrlDoel
Facebook, Google +1, LinkedIn, TwitterSocial Media buttons op diverse plaatsen op karmel.nl. Met cookies wordt bijvoorbeeld bijgehouden of je al op de Facebook-knop 'Like' hebt gedrukt.
Youtube.com en diverse andere videohosters.Bij video's die door gebruikers en medewerkers van karmel.nl zijn geplaatst, worden vaak cookies geplaatst. De bekendste videohoster is Youtube, maar er zijn er veel meer.
Diverse afbeeldingenhostersBij door gebruikers geplaatste afbeeldingen kunnen cookies worden geplaatst. Bekende afbeeldingenhosters zijn Flickr, Facebook en ImageShack.

Welke overige opslag gebruikt karmel.nl?

De video-player van karmel.nl gebruikt flash-cookies voor het bewaren van instellingen, zoals de voorkeuze voor HD-video en het ingestelde volume.

Bevatten de cookies van karmel.nl informatie over wie ik ben?

Nee. Je naam, leeftijd, geslacht en andere persoonlijke gegevens, voor zover je die op karmel.nl hebt ingevuld, worden nooit in een cookie opgeslagen.

Waarom vraagt karmel.nl geen toestemming voor het plaatsen van cookies?

Op dit moment vraagt karmel.nl je nog niet om een opt-in voor niet-functionele cookies, ook al moet dat volgens de wet wel. Hier zijn we ons van bewust. De impact van een dergelijke toestemming voor zowel gebruikers als onze adverteerders is echter niet gering, bovendien is nog veel niet duidelijk - bijvoorbeeld hoe om te gaan met cookies die via embedded content worden geplaatst, en hoe niet-Nederlandse partijen aan de wet gehouden worden. karmel.nl volgt hierin de marktontwikkelingen nauwgezet en zal verdere maatregelen treffen zodra dit door ons nodig en passend wordt geacht.

Hoe kan ik cookies weigeren?

In je browser kan je instellen welke cookies moeten worden geaccepteerd. Je kunt alle of alleen bepaalde cookies weigeren. Raadpleeg hiervoor zo nodig de helpfunctie van je browser.

Wel kun je, indien je bepaalde cookies weigert en/of verwijdert, mogelijk niet alle functionaliteit van karmel.nl gebruiken. 

Het gedrag van cookies van advertentienetwerken kan op youronlinechoices.com worden ingesteld.